Τραπεζικές χρεώσεις (για άλλη μια φορά)

Η φωτογραφία είναι κλεμμένη από το σάιτ "Στο Νησί"

Υπάρχει ένα συνεχές σπρώξιμο οι διάφορες συναλλαγές να γίνονται όχι με τις κλασικές μορφές χρήματος (κέρματα - χαρτονομίσματα) αλλά με άυλες μορφές, ηλεκτρονικές. Αντί να έχεις το χρήμα στην τσέπη σου, αυτό υπάρχει (ή λέμε ότι υπάρχει) κάπου, σε μια εταιρία που έχει εξουσιοδότηση για τέτοιες δουλειές (συμβατικά αυτό το λέμε τράπεζα) κι εσύ λες να μεταφερθεί απ' τον ένα λογαριασμό σ' έναν άλλο το απαιτούμενο κάθε φορά ποσό. Τραπεζικές επιχειρήσεις είναι αυτές που έχουν υποκαταστήματα και συνήθως σ' αυτές πάει ο νους μας, αλλά είναι και άλλες που δεν τις βλέπουμε άμεσα. Παράδειγμα στην Ελλάδα υπάρχει η viva.com που δραστηριοποιείται σε τέτοιες ηλεκτρονικές συναλλαγές αλλά δεν την βλέπει ο καταναλωτής κάπου και ακόμα και αν χρειαστεί να μιλήσει μαζί τςη για κάποιο θέμα του θα ζοριστεί αρκετά.

Όχι ότι το να επικοινωνήσεις με τις άλλες είναι πιο εύκολο, αλλά δεν ειν' αυτό το θέμα μου. Οι τράπεζες όπως είπα είναι επιχειρήσεις, άρα αυτό που θέλουν είναι να έχουν κέρδη (επί κερδών). Απ' την άλλη, η ηλεκτρονική κυκλοφορία του χρήματος βολεύει πολλαπλά το κράτος (όχι μόνο το ελληνικό). Αφενός μεν γιατί μπορεί να την ελέγχει κι απ' την άλλη δεν χρειάζεται να κόβει χρήμα (που κοστίζει). Έτσι προωθεί με διάφορους τρόπους προς αυτήν την κατεύθυνση. Στην Ελλάδα ιδιαίτερα υπάρχει υποχρέωση όλες οι επιχειρήσεις να δέχονται πληρωμή με κάρτα. Μετρητά κυκλοφορούν μόνο σε λίγες περιπτώσεις.

Το άυλο χρήμα, αυτό που δεν το βλέπουμε το λέμε συνήθως πλαστικό μιας και ο πιο διαδεδομένος τρόπος για τη χρήση του είναι οι κάρτες, χρεωστικές κι πιστωτικές. Οι πρώτες πρέπει νάχεις ήδη το χρήμα στο λογαριασμό σου για να το ξοδέψεις με τις δεύτερες ξοδεύεις και πληρώνεις αργότερα. Αλλά είτε έτσι είτε αλλιώς οι μεσολαβητές (οι τράπεζες που λέγαμε) παίρνουν τη μίζα τους. Κι από συναλλαγή σε συναλλαγή το ποσό που φτάνει στον τελικό δικαιούχο είναι όλο και μικρότερο. Κι αφού οι συναλλαγές γίνονται κυρίως με κάρτες (ο άλλος τρόπος είναι η μεταφορά ηλεκτρονικά, μέσω κάποιας εφαρμογής) όλοι χρειαζόμαστε τουλάχιστον μια τέτοια κάρτα (συνήθως έχουμε πολύ περισσότερες).

Στην αρχή που είχαν βγει αυτές οι κάρτες, οι τράπεζες έδιναν τσάμπα τις χρεωστικές αφού η χρήση τους λιγόστευε την δουλειά που είχαν να κάνουν χειροκίνητα (π.χ. αντί να έχει υπάλληλο στο γκισέ για να σου δώσει λεφτά τα έπαιρνες απ' το μηχανάκι, το ΑΤΜ). Αργότερα σκέφτηκαν πως αφού τις έχουμε συνηθίσει τόσο να βάλουν και μια χρέωση. 5€ ή 6€ κάθε φορά που έβγαινε καινούρια κάρτα (είτε γιατί έληγε η προηγούμενη είτε γιατί για κάποιο λόγο χάλαγε). Το καινούριο είναι από την Εθνική. Άρχισε να βγάζει μια διπλή κάρτα, χρεωστική και πιστωτική στο ίδιο πλαστικό με διπλό νούμερο. Ως χρεωστική στη δίνει αλλά αν θες μπορείς να ζητήσεις να ενεργοποιηθεί και η πιστωτική. Ε, μιας και είναι κάτι τόσο πρωτοποριακό μας χρεώνει κάτι παραπάνω. 6€ το χρόνο (για κάθε νούμερο -για το χρεωστικό στάνταρ για το πιστωτικό αν ενεργοποιηθεί).

Η απάντηση θα μπορούσε να είναι, καλά, μην πάρεις εσύ κάρτα. Εμ έλα που δεν γίνεται. Τα τελευταία 15 χρόνια στην Εθνική μπαίνει ο μισθός μου παλιότερα και την σύνταξή μου τώρα. Από αυτά τα χρήματα κάποια θα πρέπει να τα πάρω για να τα ξοδέψω μετρητά. Αλλά για να κάνω ανάληψη στο γκισέ πρέπει να είναι από κάποιο ποσό και πάνω. Όχι για ψιλολόγια. Αλλά για να κινηθώ δεν χρειάζομαι πολλά. Ε, τότε πάρε κάρτα. Μα η κάρτα κοστίζει μισό ευρώ το μήνα. Πράγμα που σημαίνει πως η σύνταξή μου μειώνεται. Έλα μωρέ, πώς κάνεις έτσι για μισό ευρώ η συνηθισμένη απάντηση. Σε άλλες χώρες που ξέρω η χρέωση για τέτοια κάρτα είναι εφάπαξ αν την πάρεις φυσική (να την πιάνεις στο χέρι σου) ενώ είναι τσάμπα αν την έχεις άυλη (στα διάφορα ηλεκτρονικά πορτοφόλια που κυκλοφορούν).

Κάθε τράπεζα βρίσκει διάφορους τρόπους για να μειώνει τα λεφτά που έχουμε (υποχρεωτικά) εκεί. Κάποια στιγμή ίσως επέμβει πυροσβεστικά το κράτος να αποσοβήσει αυτή τη χρέωση. Μετά από μια δυο μέρες από την εφαρμογή της νέας ρύθμισης οι τράπεζες με κάποιον άλλο τρόπο μας τα παίρνουν. Κάποια καινούρια προμήθεια θα σκεφτούν.